Moral na Pananagutan: Mga Mananampalatayang Pilipino, Hinihingi ang Hustisya sa Gitna ng Korapsyon sa Flood Control

MAYNILA, Pilipinas — Nag-uumapaw sa moral na galit ang libu-libong Pilipino na nagmartsa sa Maynila noong Nobyembre 30, upang igiit ang pananagutan sa multi-bilyong pisong eskandalo ng korapsyon na sumira sa mga proyekto ng bansa para sa pagkontrol sa baha (flood control). Ang pagkilos na ito, kung saan nanguna ang mga mananampalataya at civil society, ay hindi lamang pulitikal na protesta kundi isang espirituwal na panawagan para sa hustisya at pagwawakas sa “mga sugat na dulot ng kasakiman at kawalang-pananagutan.” [7]

Ang sentro ng pagkilos ay ang makasaysayang EDSA People Power Monument sa Quezon City, kung saan idinaos ang Banal na Misa. Dito, nagbigay ng matinding panawagan si Cardinal Pablo Virgilio David ng Kalookan, Pangulo ng Catholic Bishops’ Conference of the Philippines (CBCP).

Sa isang nakakaantig na homiliya, si Cardinal David—isang pangunahing boses para sa misyon ng Simbahan sa lipunan—ay nagbigay ng matitinding salita. Nanawagan siya para sa “tunay na repormang politikal at pagwawakas sa mga political dynasty,” na inilarawan ang kasalukuyang krisis bilang isang pagkabigo na tapusin ang moral na gawain na sinimulan ng EDSA People Power Revolution noong 1986.

“Bumalik tayo sa EDSA dahil ang lugar na ito ay nagtataglay ng alaala ng mapayapang tapang,” pahayag ni Cardinal David. “Ngayon, habang hinaharap ng ating bansa ang mga sugat na dulot ng kasakiman at kawalang-pananagutan, muli tayong nagtipon — hindi upang magwasak, kundi upang tawagin ang ating mga pinuno at ang ating sarili pabalik sa landas ng katotohanan.”

Kinilala ng Obispo ang kahinaan ng demokrasyang naibalik ng kilusan, na inilarawan ito bilang “may depekto, hindi tapos, at marupok.” Gayunpaman, binigyang-diin niya ang hindi matatawarang halaga nito: “ito lamang ang lupa kung saan maaaring mag-ugat ang tunay na pagbabago. Kaya’t nagtitipon tayo upang protektahan ito — hindi sa pamamagitan ng puwersa, kundi sa pamamagitan ng katapatan.”

Suporta ng Simbahan sa Buong Bansa

Ang malawakang protesta ay hindi lamang nagmula sa mga indibidwal na grupo. Bilang pagpapakita ng nagkakaisang moral na paninindigan, hindi bababa sa 86 na diyosesis sa buong Pilipinas ang nagpahayag ng kanilang buong suporta sa “Trillion Peso March” at sa panawagan na wakasan ang korapsyon sa gobyerno. [6] Ang suportang ito ay nagpapatunay na ang isyu ng katiwalian ay isang malalim na isyung moral at espirituwal na kinasasangkutan ng buong Simbahan.

Ang Turo ng Simbahan: Korapsyon ay “Kanser”

Ang panawagan ng mga obispo at layko ay nakaugat sa turo ng Simbahang Katolika. Si Cardinal Jose Advincula ng Maynila ay nagbabala na ang korapsyon ay hindi lamang dapat ituring na simpleng kasakiman kundi isang “kongkretong kasamaan” na sumisira sa dignidad ng tao. [9]

Ayon sa Compendium of the Social Doctrine of the Church ng Vatican, ang korapsyong politikal ay isa sa mga pangunahing sanhi na nag-aambag sa underdevelopment at “nakokompromiso ang tamang paggana ng Estado.” [11] Mismong si Pope Francis ay tinawag ang korapsyon na isang “kanser” para sa lipunan at isa sa pinakamapangwasak na anyo ng pagkasira ng lipunan. [12] Ang pagkabigo ng mga proyekto sa baha ay isang malinaw na halimbawa kung paanong ang katiwalian ay direktang nagdudulot ng pinsala at kamatayan sa mga pinakamahihirap.

Ang Halaga ng Korapsyon: Buhay at Kabuhayan

Ang bigat ng eskandalo ay hindi lamang nakasalalay sa maling paggamit ng pondo kundi sa mapangwasak nitong epekto sa buhay ng tao. Tinatayang ang ekonomiya ng Pilipinas ay nawalan ng hanggang 118.5 bilyong piso (US$2 bilyon) sa pagitan ng 2023 at 2025 dahil sa korapsyon sa mga “ghost” at substandard na flood control projects, ayon sa Department of Finance. [1] [2]

Mas nakalulungkot, kinumpirma ng isang ulat ng Philippine Center for Investigative Journalism na ang mga depektibo o hindi umiiral na proyekto ay direktang nag-ambag sa malawakang pagbaha at pagkamatay sa buong bansa tuwing panahon ng bagyo. Ang pagkabigong protektahan ang mga pinaka-mahina—isang pangunahing aral ng Catholic social teaching—ay nagtulak sa publiko na manawagan para sa agarang pananagutan.

Nagkakaisang Panawagan para sa Pananagutan

Ang sigaw para sa hustisya ay umalingawngaw sa buong kapuluan, kung saan ang mga protesta ay sumasalamin sa pangunahing rally sa Maynila. Binigyang-diin ni Fara Gamalo, isang lider mula sa Sinirangan Bisayas Kontra Korapsyon (Eastern Visayas Against Corruption), ang pagkaapurahan ng sandali mula sa isang hiwalay na rally sa Luneta Park.

“Heads must roll,” o dapat may managot, ang pahayag ni Gamalo sa UCA News, na idiniin na ang mga tao ay “hindi na makapaghintay pa na usigin at ikulong ang lahat ng sangkot.” Hinihingi ng mga nagpoprotesta na panagutin ang lahat ng opisyal na sangkot, at ang ilan ay nanawagan pa para sa pagtatatag ng isang People’s Transition Council upang matiyak na ang mga political dynasty ay hindi makakakuha ng posisyon.

Ang paglahok ng Simbahan ay lumampas pa sa kabisera.

• Cebu City: Pinangunahan ni Archbishop Alberto Uy ang isang Misa sa Pilgrim Center ng Basilica Minore del Sto. Niño de Cebu, na sinundan ng isang peace march kung saan libu-libong residente, na nakasuot ng puti, ang sumama sa prusisyon sa kahabaan ng Osmeña Boulevard.
• Zamboanga City: Ang mga pari, consecrated persons, at layko ng Prelature of Isabela de Basilan ay lumahok sa isang “Pilgrim Walk for Accountability and Justice,” na naglabas ng pahayag na nanawagan para sa “accountability, transparency, restitution, and the restoration of dignity in public service.”
• Tacloban City: Sumama rin ang mga grupo ng mag-aaral at kabataan mula sa Samar at Leyte, kung saan sinabi ni Paul Lachica ng Bagong Alayansang Makabayan-Sinirangan Bisayas na “binabaha nila ang Tacloban upang labanan ang korapsyon sa gobyerno.”

Kinilala ng pamahalaan, sa pamamagitan ni Pangulong Ferdinand Marcos Jr., ang galit ng publiko, na sinabing ang mga tao ay “justified sa pagprotesta laban sa korapsyon.” [1] Habang umuusad ang legal na proseso, hindi bababa sa walong mambabatas at ilang opisyal ng public works ang sinampahan ng kaso. [1]

Gayunpaman, para sa komunidad ng Katoliko, ang protesta ay isang paalala na ang tunay na reporma ay nangangailangan hindi lamang ng legal na aksyon, kundi ng moral na pagbabago sa puso ng lahat ng naglilingkod sa publiko. Gaya ng sinabi ng mga lider ng Simbahan, ang EDSA Revolution ay “isa pa ring gawaing isinasagawa” (still a work in progress) [8] na nangangailangan ng patuloy na pagbabantay at katapatan mula sa bawat Pilipino.

Mga Sanggunian (References)

[1] UCA News. ‘Heads must roll,’ say Filipinos protesting graft in flood control projects. [2] East Asia Forum. Accountability washed away in Philippine flood control corruption. [3] The New York Times. The Philippines Spent Big on Flood Control, but the Water Still Rises. [4] Philippine Center for Investigative Journalism. Report on faulty or non-existent flood control projects. (Source cited in original UCA News article) [5] UCA News. (Original source for quotes from Cardinal David, Fara Gamalo, and Prelature of Isabela de Basilan statement). [6] Inquirer.net. 86 dioceses fully back Nov. 30 rally vs corrupt. [7] NBC News. Thousands in Philippines protest corruption and demand accountability. [8] CBCPNews. Cardinal: Edsa revolution ‘still a work in progress’ amid corruption. [9] Vatican News. Cardinal Advincula warns corruption destroys dignity of the poor. [10] LIcas.news. Church, civic leaders warn against weaponizing truth amid rising political tensions. [11] Justice and Peace. Catholic Social Teaching and Political Corruption. [12] Vatican.va. Note: “The fight against corruption”.